10 DZIEŃ WOJNY POLSKO-UKRAIŃSKIEJ. 10 listopada 1918 roku do walczącego Lwowa przyleciał płk Władysław Sikorski. Nie był przypadkowym obserwatorem. Znał Lwów. Był tu jeszcze przed 1 listopada, gdy rozpadały się Austro-Węgry, a z ich ruin miało dopiero powstać polskie wojsko.
Z upoważnienia Rady Regencyjnej organizował w Galicji polskie kadry wojskowe. Próbował skleić siłę z dawnych legionistów, żołnierzy Polskiego Korpusu Posiłkowego i tych wszystkich, którzy wiedzieli, że wolność nie przyjdzie w Galicji sama.
Gdy Ukraińcy opanowywali najważniejsze gmachy miasta Sikorskiego w mieście już nie było. Wyjechał do Przemyśla. I tam zastał go wybuch wojny polsko-ukraińskiej.
Sikorskiemu zaproponowano 10 listopada objęcie dowództwa obrony Lwowa. Mógł zostać w mieście. Mógł stanąć na czele obrońców i zapisać się w pamięci jako dowódca lwowskiej barykady. Ale tego nie zrobił, bo miał szerszą perspektywę przed oczami.
Uznał, że najpilniejszym zadaniem nie jest przejęcie komendy w oblężonym mieście, lecz zorganizowanie szybkiej odsieczy. A to oznaczało jedno: trzeba było ratować Lwów od strony Przemyśla. To była decyzja mniej widowiskowa, ale strategicznie ważniejsza. W tych dniach do Przemyśla zbliżała się grupa mjr. Juliana Stachiewicza. Rozpoczynała się akcja, która miała odbić miasto i otworzyć linię kolejową na Lwów.
Zbliżała się do Przemyśla, nad którego prawobrzeżną częścią panowali Ukraińcy. Sytuacja była dramatyczna. Gen. Stanisław Puchalski dostał się do niewoli i — pod naciskiem Ukraińców — wydał rozkazy, których polscy obrońcy, na szczęście nie zamierzali wykonywać. Na Zasaniu organizowano opór. Wśród obrońców byli także młodzi chłopcy, później nazwani Przemyskimi Orlętami.
12 listopada Przemyśl znalazł się już w polskich rękach
Od tej chwili można było naprawdę myśleć o pomocy dla Lwowa. I rzeczywiście — kilka dni później tą drogą ruszyła odsiecz ppłk. Michała Karaszewicza-Tokarzewskiego, która 20 listopada dotarła do Lwowa i przesądziła o wyparciu wojsk ukraińskich z miasta. Późniejsze wydarzenia potwierdziły tę diagnozę. Sikorski nie zniknął z tej historii.
W listopadzie został kwatermistrzem Armii „Wschód”, czyli człowiekiem odpowiedzialnym za organizację, zaopatrzenie i logistykę frontu. A w styczniu 1919 roku dowodził już grupą operacyjną w rejonie Gródka Jagiellońskiego i Bartatowa, walcząc o utrzymanie tego, co dla Lwowa było drogą życia — połączenia z Przemyślem.
Bo wojna o Lwów nie kończyła się na granicach miasta. Była walką o kolej, o zaplecze, o amunicję, o Przemyśl, o Gródek Jagielloński, o możliwość przerzucenia żołnierzy z zachodu. Była walką o to, czy polskie państwo, które właśnie rodziło się w Warszawie, zdoła obronić swoją wschodnią granicę. Sikorski miał później powiedzieć, że we Lwowie decydowały się nie tylko losy dawnej stolicy Galicji, ale także losy Kresów Wschodnich i przyszłość państwa polskiego na wschodzie.
Pamiętajmy o polskim Lwowie i jego obrońcach.
10 XI 1918

