TEGO DNIA LWÓW ZOBACZYŁ JEDNĄ Z NAJKRWAWSZYCH PRÓB PRZEŁAMANIA FRONTU W ŚRÓDMIEŚCIU

historia Polski, Lwów, Obrona Lwowa 1918, wojna o granice 1918, Wojna polsko-ukraińska 1918-1919

9 DZIEŃ WOJNY POLSKO-UKRAIŃSKIEJ. Janek Seredyński miał 17 lat. Był uczniem VII klasy gimnazjalnej. Był jednym z tych lwowskich chłopców, którzy po opanowaniu miasta przez Ukraińców został jednym z obrońców Lwowa.

Kilka dni później znalazł się w samym środku jednej z najkrwawszych polskich prób przełamania frontu. Jej celem był Sejm Krajowy. To jeden z najważniejszych gmachów w mieście, obsadzony przez Ukraińców 1 listopada i położony w samym sercu Lwowa.

Od polskich pozycji oddzielał go Ogród Jezuicki. Żeby dojść do Sejmu, trzeba było przejść przez przestrzeń, którą przeciwnik mógł ostrzeliwać z kilku stron. Plan był śmiały. Na północy i południu miały ruszyć działania pozorowane, żeby odciągnąć uwagę Ukraińców.

Główne uderzenie miało pójść właśnie przez Ogród Jezuicki. Pomóc w tym miał improwizowany samochód pancerny nazywany „Tankiem Piłsudskiego”. Maszyna zbudowana we Lwowie miała ogniem karabinów maszynowych przycisnąć ukraińskie stanowiska i otworzyć drogę piechocie.

W natarciu uczestniczyło 177 żołnierzy. Straty były olbrzymie: 60 zabitych i rannych. Ukraińcy byli tam, gdzie trzeba, żeby w taki sposób rozprawić się z atakiem. I tu pojawia się najważniejsze pytanie: czy Ukraińcy wiedzieli o ataku? Nie ma dowodu na to, że znali cały polski plan. Ale wiele wskazuje na to, że nie byli zaskoczeni tak, jak na to liczyło polskie dowództwo.

Ruch oddziałów, przygotowania do natarcia, użycie samochodu pancernego — tego wszystkiego nie dało się ukryć. Poza tym sam cel narzucał kierunek. Skoro atakowano Sejm Krajowy, droga przez Ogród Jezuicki była jedną z najbardziej oczywistych. Ukraińcy nie musieli znać rozkazu w szczegółach, żeby przygotować karabiny maszynowe tam, gdzie polska piechota musiała się pojawić.

I przygotowali je dobrze. Gdy polscy ochotnicy weszli w Ogród Jezuicki, znaleźli się pod ogniem z rejonu Sejmu, Pałacu Gołuchowskich, placu Smolki i pobliskich zabudowań.

To nie była romantyczna szarża

To była walka w mieście, w której atakujący musiał przejść przez otwartą przestrzeń, a obrońca czekał za murami. „Tank Piłsudskiego” nie zmienił losów natarcia. Ściągnął na siebie ogień, ale nie zdołał przełamać ukraińskiej obrony. Piechota została w ogrodzie. Jedni zginęli od razu, inni leżeli ranni i wołali o pomoc. To była prawdziwa tragedia. Ludzie padali jeden po drugim.

I wtedy rozegrał się jeden z najbardziej przejmujących epizodów tego dnia i być może nawet całej wojny. Po stronie polskiej próbowano dać znak Czerwonego Krzyża. Sanitariuszki chciały dotrzeć do rannych. Jednej kula miała naderwać ucho. Inna, z opaską Czerwonego Krzyża na ramieniu, pobiegła w stronę leżących w ogrodzie żołnierzy. Została zastrzelona.

Dopiero po jakimś czasie Ukraińcy mieli wywiesić białą flagę, a oficer Ukraińskich Strzelców Siczowych przeprosił za zabicie dziewczyny. Ale dla rannych było już za późno, dla dziewczyny też.

Gdy patrol sanitarny wszedł do Ogrodu Jezuickiego po zmroku, nie znalazł nikogo żywego. Nie wiadomo dzisiaj, czy Jan Seredyński był jednym z tych, do których próbowano dotrzeć. Wiemy natomiast coś innego: tego dnia zginął podczas krwawego natarcia w Ogrodzie Jezuickim, w rejonie Sejmu Krajowego. Jego nazwisko nie powinno zniknąć w statystyce. Bo za liczbami stoją ludzie. 177 żołnierzy ruszyło do natarcia. 60 zostało zabitych lub rannych.

Wśród poległych był Jan Seredyński. Uczeń VII klasy. Siedemnaście lat. Jedno z bohaterskich Orląt Lwowskich.

Pamiętajmy o polskim Lwowie i jego obrońcach.

9 XI 1918