Tadeusz Kościuszko, bohater Polski i Stanów Zjednoczonych, zmarł 15 października 1817 roku w szwajcarskiej Solurze. Pierwszy pogrzeb odbył się już cztery dni po jego śmierci w Solurze. Zabalsamowane zwłoki złożono w tamtejszym kościele.
Kilka miesięcy później zapadła decyzja, że Naczelnik powinien spocząć na Wawelu. Kondukt ze Szwajcarii wyruszył 28 marca 1818 roku i 11 kwietnia dotarł do Krakowa. Trumnę złożono tymczasowo w kościele św. Floriana. I tam pozostała przez ponad dwa miesiące. Dlaczego tak długo? Jednym z powodów były przygotowania do niezwykle wystawnego pogrzebu. W katedrze wawelskiej powstał monumentalny katafalk zaprojektowany przez oficerów inżynierii Adama Bojanowicza i Franciszka Kossa.
Ale historycy zwracają uwagę na jeszcze jedną możliwość. Wiosną 1818 roku w Warszawie przebywał car Aleksander I. I być może w Krakowie liczono, że car przyjedzie również na pogrzeb Kościuszki. Dzisiaj brzmi to nieprawdopodobnie, ale wtedy takie wcale nie było. Po klęsce pod Maciejowicami Kościuszko trafił do rosyjskiej niewoli. Uwięziła go Katarzyna II. I rzeczywiście trafił tam jako wróg i buntownik. Po jej śmierci sytuacja się zmieniła diametralnie. Władzę w rosyjskim imperium objął Paweł I i osobiście odwiedził Naczelnika, obiecując mu odzyskanie wolności. W zamian car zażądał od Kościuszki przysięgi wierności.
Naczelnik zgodził się ją złożyć, bo wiedział, że od jego decyzji zależy także los tysięcy polskich więźniów i zesłańców. Rosjanie ich uwolnili, gdy Kościuszko złożył obiecaną przysięgę. Paweł I przekazał też Kościuszce 12 tysięcy rubli na podróż do Stanów Zjednoczonych. Jego syn Aleksander I również traktował pamięć o Naczelniku w sposób, który z dzisiejszej perspektywy może zaskakiwać. Wyraził zgodę na pochowanie Kościuszki na Wawelu i wziął na siebie koszty sprowadzenia jego ciała ze Szwajcarii. Trzeba przy tym pamiętać, że Kraków nie należał wówczas formalnie do żadnego z zaborców. Był Wolnym Miastem, pozostającym jednak pod „opieką” Austrii, Prus i Rosji. Nawet pochówek narodowego bohatera miał więc wymiar polityczny.
22 czerwca wieczorem trumna Kościuszki wyruszyła z kościoła św. Floriana Drogą Królewską na Wawel. Następnego dnia odbyło się uroczyste nabożeństwo. Trumnę spuszczono do Krypty św. Leonarda, obok grobów polskich królów i księcia Józefa Poniatowskiego. Ale nawet wtedy pośmiertna wędrówka Naczelnika jeszcze się nie zakończyła. Dopiero 1 grudnia 1832 roku, czternaście lat po wawelskim pogrzebie, trumnę Kościuszki przeniesiono do marmurowego sarkofagu, który możemy oglądać do dziś. Zrobiono to potajemnie. Było już po klęsce Powstania Listopadowego. Władze carskie nie chciały, aby kolejna uroczystość ku czci człowieka będącego symbolem walki o niepodległość zamieniła się w patriotyczną manifestację. Kościuszko nie żył od piętnastu lat. A Rosja znów się go obawiała.
15 X 1817

