23 stycznia 1793 roku Rosja i Prusy podpisały w Petersburgu traktat II rozbioru Polski. Prusy zagarnęły m.in. Wielkopolskę, Gdańsk i Toruń, a Rosja ogromne obszary na wschodzie Rzeczypospolitej. Wojska pruskie wkroczyły na ziemie polskie. Rządzące Rzecząpospolitą władze konfederacji targowickiej nakazały polskim oddziałom wycofać się z terenów zajmowanych przez zaborcę. Nie wszyscy zamierzali jednak ustąpić bez walki.
Cztery dni później, 27 stycznia 1793 roku, do Kargowej w Wielkopolsce wkroczyły wojska pruskie. Naprzeciw około 600 Prusaków stanęła niewielka polska załoga – według różnych przekazów licząca około 40–60 żołnierzy – dowodzona przez kapitana Więckowskiego. Polacy obsadzili ratusz. Prusacy zażądali kapitulacji. Polacy odmówili. Dysproporcja sił była ogromna, ale obrońcy otworzyli ogień do wkraczających do miasta Prusaków. Rozpoczęła się krótka i nierówna walka o kargowski ratusz.
Zachowała się relacja niemieckiego świadka wydarzeń, Augusta Krumhama, który towarzyszył wojskom pruskim. Wynika z niej, że Polacy nie zamierzali złożyć broni mimo beznadziejnej sytuacji. Prusacy otoczyli ratusz i ruszyli do ataku. Ratusz został zdobyty. Część polskich żołnierzy zginęła, a pozostali dostali się do niewoli.
Przekazy mówią również o brutalnym traktowaniu rannych już po zakończeniu walki. Niejasny pozostaje nawet los dowódcy obrony. W części przekazów występuje on jako Stefan Więckowski i miał zginąć podczas walki. Inne źródła identyfikują go jako Kazimierza Więckowskiego, który miał przeżyć Kargową, później walczyć w insurekcji kościuszkowskiej i umrzeć około 1820 roku.
Jedno jest pewne. II rozbiór Polski nie wszędzie odbył się bez jednego wystrzału. W Kargowej kilkudziesięciu polskich żołnierzy postanowiło się bić.
23 I 1793

